The beauty of imperfection & the beast of perfection

verf_speelgoedpistool.JPG

Perfectionisme wil zooo graag alles weten, kunnen, afwegen, controleren,... voor het aan iets begint. Het wil geen ongelukje, aarzeling, vlekje of gelijk welke onvolkomenheid laten ontsnappen uit de donkere hoek van onzekerheid en schaamte. Stel je voor dat het in het licht komt waar het zichtbaar wordt voor de buitenwereld!                                                                                                'Perfect is the enemy of done' hoorde ik onlangs iemand zeggen. Ja, perfectionisme houdt ons al te vaak tegen om dingen te doen want het is nooit goed, mooi, intelligent, kunstig, diepgaand, ...genoeg. Zo eist perfectionisme dat we onze talenten, nieuwe ideeën, verlangens en andere schatten snel weer wegstoppen. 

'Ja maar, perfectionisme wil gewoon de lat hoog leggen zo dat je een geweldig resultaat bekomt", hoor ik sommigen zeggen. Inderdaad, perfectionisme wil voor een geweldig resultaat gaan omdat minder dan geweldig misschien wel afkeurende blikken zou kunnen teweegbrengen. Perfectionisme  is bang -zooo bang- om afgewezen te worden. Perfectionisme is -met de woorden van Elizabeth Gilbert: "een haute couture versie van angst. Perfectionisme is angst op hoge hakken met een nertsmantel aan: het doet zich voor als heel speciaal en elegant maar is in werkelijkheid doodsbang. Onder het glanslaagje zit een diepe existentiële angst die telkens maar weer zegt: 'ik ben niet goed genoeg en ik zal nooit goed genoeg zijn' ". 

Deze hoge eisen geven ons op een bepaalde manier veiligheid want hierdoor kunnen we niet naar buiten komen met ons werk zolang het nog vatbaar is voor kritiek.  Zo stellen we ons werk uit -want niets is ooit helemaal vrij van kritiek- en blijven we ter plaatse staan. Zo kan niemand de imperfectie zien. En dat voelt veilig. Niemand kan ons afwijzen. Geen pijn.

Perfectionisme wil ons beschermen tegen de mogelijke pijn van afwijzing maar het beschermt ons niet écht, want we voorkomen dan misschien wel een gevoel van afwijzing door anderen maar door telkens weer ideeën, projecten, verlangens, talenten,... weg te stoppen wijzen onszelf af. Perfectionisme is niet duurzaam: op langere termijn brengt het wegstoppen van je creativiteit on-welzijn met zich mee. Creativiteit vraagt om expressie en in de wereld zetten. Zoals ik in mijn blogartikel "creativity is a fragrance of real health" al schreef: het is alsof we dammen bouwen in onze eigen creatieve stroom: water hoopt op. Maar ook vuil en ballast kan dan niet weg en stapelt zich op.

 
Knipsel_unusedcreativity_bbrown.PNG
 

Het contradictorische aan perfectionisme is dat het luid staat te roepen: nog meer! nog beter! nog sneller! maar hierdoor staat perfectionisme tegelijkertijd in z'n eigen weg. Perfectionisme is een wegversperring: het blokkeert de weg naar meer flow en voldoening gevende realisatie van projecten, verlangens en werk. Perfectionisme vraagt steeds meer en beter maar het houdt je in essentie klein.

Hoe kan je nu het beest van de perfectie ontwapenen? Die innerlijke strenge criticus zal er altijd wel zijn, het is zijn taak om je -innerlijk kwetsbaar kind- te beschermen tegen mogelijke pijn maar je doet er goed aan te beseffen dat het de gedachten van je innerlijke criticus zijn en niet jouw gedachten. Kritiek kan je tot je nemen als het waardevol is: wanneer je met andere woorden het gevoel hebt je dat het je werk beter kan maken. Merk je daarentegen dat kritiek je klein maakt dan leg je het naast je neer. Als je strenge criticus je weer eens komt vertellen dat je het niet goed doet dan kan je hem van antwoord dienen: "Interesting if true but so what?" En dan doe je ewoon verder met wat je bezig was. Perfectionisme heeft z'n mening maar het is ook maar één mening. Plaats naast je innerlijke criticus een andere stem, bijvoorbeeld de stem van je speelse -imperfecte- kind.

Merk eens op hoe je geniet van de 'foutjes', de ontroerende, grappige en pure onvolmaaktheden van een kind; merk op hoe intens het je blij kan maken. Wat als je dit stuk ook voor jezelf kan laten spreken? Wat als je jezelf ook meer zou kunnen toestaan om heerlijk imperfect te zijn en volop te genieten? Hoe meer je speelsheid (terug) kan toelaten hoe meer perfectionisme kan verzachten. That's how we disarm the beast: by putting the beauty of playfull imperfection next to it.

Zo laat je de druk van origineel en perfect zijn meer en meer los en kan je je focussen op authentiek zijn. Echt zijn. En leer je genieten van de beweging die ontstaat door heerlijk imperfect te zijn. Je niets aantrekken van critici binnen en buiten jezelf proeft als vrijheid: eens de smaak te pakken wil je niet meer zonder. 

En laat ons nu eerlijk zijn, is perfectionisme niet behoorlijk vermoeiend en uitzichtloos? 

Salvador Dali knikt hier vol overtuiging 'ja' op.

 

 
Knipsel_perfection_dali.PNG
 

So, let's play and create more wellbeing.